"WROCLAW (Almanca BRESLAU), Güneybatı Polonya’da, aynı adı taşıyan yönetim biriminin merkezi. Nüfusu 627.000 (1982). Öder Irmağı’nın her iki kıpısında, Poznan’ın 175 km güneyinde, Varşovanın 306 km güneybatısındadır. Polonya’nın önde gelen sanayi (ağır makine, lokomotif ve vagon, elektronik donanımı, kimya, kâğıt, sağlık araç-gereçleri, konfeksiyon, konserve, un), kültür (Wroclaw Üniversitesi, 1811; Wrocla Teknik Üniversitesi, 1945; müzik, ekonomi, tarım,sağlık, güzelsanatlar, spor yüksekokulları, 5 tiyatro, 5 müze, opera, konser salonu, filarmoni orkestrası) merkezlerinden biri, önemli bir demiryolu kavşağı (Prag-Varşova, Moskova Demiryolu, Prag-Gdansk-Gdynia-Szczecin Demiryolu, Sczzecin-Odessa Demiryolu), ırmak limanıdır.Zengin tarihsel eserlerin büyük çoğunluğu, Oder’in iki kolu arasında uzanan Cathedral ve Sand adalarının üzerinde yer alan eski kenttedir.Waftizci Yahya’ya (Aziz Yuanna) adanın, roman biçemi Kaerral (1158-1180), gotik Katedral (13-14. yy’lar), gotik Kutsal Haç (Holy Cross) Kilisesi (1288), gotik St Elizabeth ve St Maria Magdelena kiliseleri (13. yy’lar), pazar meydanının ortasındaki gotik Belediye Binası (günümüzde Tarih Müzesi, 14.-15. yy’lar), Lvov’dan getirtilerek Belediye Binası’nın önüne dikilen Kont Aleksander Fredro Anıtı, aynı alanda iki barok ev, çeşitli rönesans evleri (eski kentte), Cizvit okulu olarak kurulan, Öder Irmağı’na cepheli, görkemli salonu (Aula Leopoldina), zengin süslemeler, freskolarla bezeli, barok Wroclaw Üniversitesi, tarihsel eserlerin ilk sırada yer alanlarıdır. Aralarında bir botanik ve hayvanat bahçesi bulunan çok sayıda park, bahçe, kentin eteklerini çevreler. Tarih. 10. yy’da yerleşildi, aynı yüzyılın sonunda Polonya Krallığı’na bağlandı. 11. yy’da yönetim, ticaret merkezi (darphane) olarak gelişti, berkitilerek savunması güçlendirildi. I. (Cesur) Boleslaw’ca, Gniezno Başpiskopos’luğu’na bağlı piskoposluk yapıldı (1000). III. (Çarpık ağızlı) Boiesla, burada öldü (1138) ve Polonya Krallığı, dört oğlu arasında paylaşıldı. Büyük oğlu Wladyslaw’a Silezya düştü. Silezya’daki tüm derebeylerini yönetimi altına alan Wladyslaw, kenti, Silezya’nın ilk başkenti yaptı. 1241 ‘de, eski kentin Tatarlarca yakılıp yıkılmasından sonra; yeni kent Öder Irmağı’nın sol kıyısında, bir pazar meydanı çevresinde kuruldu. 1261′de yerel özerklik kazandı, kısa-bir sürede gelişerek eski kenti içine aldı (1327). 1335′te, Bohemya Krallığı’na; 1526′da, Bohemya Krallığı ile birlikte Habsburg Hanedanı’-na bağlandı. Ancak, I. Wladyslaw’ın kurduğu Piast Hanedanı’ndan gelen prensler, “Polonya prensleri” statülerini korudalar. 1741′de, Silezya’nın büyük bir bölümüyle bilikte Prusya Krallığı topraklarına katıldı. Bu dönemde, kent nüfusu Polonyalı ve Almanlardan oluşmasına karşın, siyasal ve ekonomik denetim Almanların eline geçti. 1807′de, Napoiyon işgaline uğradı, ortaçağ surları yıktırıldı, Napolyon’un emriyle büyük bir bayındırlık işlemine girişildi. Papalık ile Prusya arasında varılan antlaşmaya göre, Wroclaw Piskoposluğu doğrudan Papa’ya bağlandı (1821). Alman imparatorluğu’nu kurulmasından sonra, hızla sanayileşti. 1910′larda, nüfusu yarım milyona ulaştı. İkinci Dünya Savaşı arifesinde bu sayı dört kat arttı, kentin doğu-batı ekseni 25 km’ylaştı. ikinci Dünya Savaşı’nda, Müttefik saldırılarından büyük zarar görü, % 68′i yıkıldı. 7 Mayıs 1945′te, üç aylık bir kuşatmadan sonra, Sovyet güçlerince işgal edildi. Potsdam Konferansı’nda (17 Temmuz – 2 Ağustos 1945), Polonya’ya bırakılması kararlaştırıldı. Savaş sırasında ayrılma ya da sonrasında göçler nedeniyle, Alman nüfus 1950′ye doğru yok denecek kadar azaldı. Alman döneminde Breslau adıyla anılan kent, eski adını aldı. Başta tarihsel eserlerin restorasyonu olmak üzere, yeniden bayındır duruma getirildi."
2 members found this post helpful.
|
2009-08-19, 00:20
Similar Threads
such a piece of info i am amazed
:d.
Linear Mode
