Şehirler ve Nobeller....

[sudeabra]

Paulo Coelho’nun “Veronika Ölmek İstiyor’’ isimli romanını okuduktan sonra, sırf o mekanları görmek için Ljubljana’ya gitmiş ve romanın geçtiği meydanları, caddeleri, binaları ve o şehrin insanlarını fotoğraflamıştım.




Orhan Pamuk’un Kar romanını okurken de bir kış günü, elimde fotoğraf makinesiyle Kars’a gitmeyi çok istedim. Uzun bir tren yolculuğundan sonra ulaşacağım bu taş şehri, kare kare fotoğraflamayı hayal ettim uzun bir müddet. Hâlâ da vazgeçmiş değilim bu sevdadan. Romanların, şehirlerin duvarlarını yıkan, onları kafeslerinden çıkartıp başka coğrafyalara ve başka coğrafyaların insanlarına sunan bir yanının olduğuna inanırım. Onun için romancılar şehirler için büyük bir şanstır. Hele de uluslararası üne sahip bir romancının o şehri mekan eylemesinden daha büyük bir piyango vuramaz. St. Petersburg, Suç ve Ceza ile bir dünya kenti olmuş; Paris, ruhunu ‘Sefiller’de Victor Hugo’ya anlatmıştır, Hugo da bütün dünyaya.


Orhan Pamuk şüphesiz bir rejim muhalifi değil. Tam aksine rejimin merkezinden gelen bir ailenin ferdi. Hayatı boyunca da rejimle karşı karşıya gelecek bir durumla karşılaşmamıştır. Ne ekonomik zorluk çekmiş ne de rejimle bir sorunu olmuştur. Yani o, beyaz Türklerdendir. Hatta ailesi içinde Ermeni meselesini başımıza açan İttihat Terakki’nin önde gelenlerinden isimler bile vardır. Her ne kadar aile içinde ciddi sorunlar yaşasa da hayatı, Nişantaşı’nın en nadide okulları ve mekanlarında geçmiş, Ermeni ya da Kürt meselesiyle hiç yüzleşme ya da yüz yüze gelme fırsatı da olmamıştır. Kar romanı için bir müddet yaşadığı Kars’ta Doğu’nun sorunlarıyla hemdem olma fırsatı olmuş mudur bilmem; ama Pamuk’un hayatı genellikle iyi şartlarda ve güzel yerlerde geçmişti. Hiçbir romanını baştan sona okuma başarısını gösteremesem de, iyi bir romancı olduğu kesindir. En azından bende, kar altındaki Kars’ı mutlaka görme isteği uyandırmıştı.


Muhalif ya da taraftar olarak ciddi bir siyasi duruş göstermemiş olsa da iyi bir romancı olan Pamuk’un, Ermeni ve Kürtlerle ilgili söylediği sözlerin çok oportünistçe olduğunu düşünüyorum. Burada tartışılması gereken asıl konu, Batı’nın ikiyüzlülüğü. Doğulu bir yazarı veya entelektüeli muteber kabul etmesi için, onun kendi toplum değerlerine ağır sözler söylemesini neredeyse şart koşuyor. Doğu’nun oturduğu değerleri alaya alan, onu küçük düşüren, ya da yumuşak karnı olduğu düşünülen konular hakkında ileri geri sözler söyleyenlere kapılar açılmaya başlıyor. Pamuk’un sözlerini de işte böyle bir şirinlik için sarf edilmiş sözler olarak kabul etmek lazım. Kürt ve Ermenilerle ilgili söylediği sözleri inanarak söyleseydi belki entelektüel onura daha yakışır bir davranış olacaktı. Fransa’daki garabetin tam üstüne Nobel ödülünü aldığının açıklanmasını da tam bir Batı komplosu olarak düşünmek mümkün.


Bütün bu tartışmaların ötesinde Türkiye’den, Türkçe okuyup yazan birisinin Nobel Edebiyat ödülünü kazanması çok önemli bir konu. Bütün dünyanın ilgisini Türkiye’ye ve İstanbul’a hatta Kars’a bile çekecek bir gelişme. Umarım Orhan Pamuk da Türkiye de bunu yeterince değerlendirmeyi bilir. Kim bilir belki Orhan Pamuk bu toprakların görmüş geçirmişliğini, bilgeliğini, hoşgörüsünü dünyaya daha güzel anlatır. Rejim ve iktidarla o topraklara ruh veren insanlar, dünyaya her zaman aynı gözle bakmıyorlar.

[saadettoma]

Doğulu bir yazarı veya entelektüeli muteber kabul etmesi için, onun kendi toplum değerlerine ağır sözler söylemesini neredeyse şart koşuyor. Doğu’nun oturduğu değerleri alaya alan, onu küçük düşüren, ya da yumuşak karnı olduğu düşünülen konular hakkında ileri geri sözler söyleyenlere kapılar açılmaya başlıyor. Pamuk’un sözlerini de işte böyle bir şirinlik için sarf edilmiş sözler olarak kabul etmek lazım

Madem lazım, Nobelli yazarımızı tüm Türkiye adına bir kez daha alkışlayın ey sesli sözlük ahalisi !!

[sudeabra]

seslıge seslenıs bıcımınızden yazarın ne demek ıstedıgını anlamadıgınızı dusunuyorum umarım ben yanlıs anlamısımdır nıtekım yazarda sızın bıze soylemek ıstedıgınızın aynısını yazmıs olması ıronık geldı bana ...!!

[saadettoma]

Yazar benim söylemek istediğimin aynısını yazıyor sayılmaz sevgili sudeabra. Aslına bakarsan yazar ne demek istediğini kendi bile bilmiyor. Hem nalına, hem mıhına bir şeyler yazmış.
Yukarıda alıntıladığım nedenlerle Nobel verilmiş bir yazarın ödüllendirilmesinin Türkiye açısından bir yararı olabileceğine inanmıyorum ben çünkü. "Türkiye' den" olan, ya da "Türkçe okuyup yazan/yazabilen" birinin Nobel alması değil, gönülden Türkiyeli olan birinin alması önemli benim için.
Bilmem (anladın mı, demek benim terbiye anlayışıma sığmıyor; o yüzden) anlatabildim mi?

[sudeabra]

bu makalede yazar ne yazmak ıstedıgını gayet net anlatmıs ama sızın anlattıklarınızın netlıgını daha dogrusu ne amacla bu sekılde yazdıgınızı anlatamadınız sayın saadettoma .terbıye anlayısınızada hayran kalamayacagımda bır gercek . sureklı bır cıkıs ıcersınde olmanızıda anlayabılmıs degılım .bu yazıda herhangı bır anormallık yada nal mıh olayı oldugunu sanmıyorum .yok .bu arada pm lerınızı kontrol edıyormusunuz merak ettım .

[teq_vod]

Yazarın makalesinin bir bolumune bende katılıyorum bir ödul almak için kendi toplumunu rencide edecek aşağılayacak şeyler yapmalısınki ödül alasın. Orhan Pamukun da bütün dünyanın ilgisini çektiğini düşünmüyorum Türkiyede yada hernagibi yerde edebiyat dalında kim ödül aldı diye sorsanız çoğu insan bilmez diye düşünüyorum buda herkes Türkiyeye ilgi gösterdi tezini çürütüyor, bu yönden yazara katılmıyorum. Eger alkışlanacak birini arıyorsanız Nuri Bilge Ceylanı alkışlayın yanlız ülkesi adına ödül aldığı için, ülkesini aşağılamadan yerin dibine sokmadan avrupaya yalaklanmadan.

[saadettoma]

Aynen...demek anlayan anlamış..

[sudeabra]

bır makaleyı okuyup onun hakkında yorum yapmak gayet dogal fakat dogal olmayan makaleyı degıl makaleyı yazan yazarın dunya gorusu yuzunden elestırılmesıdır .bu yazar zaman gazetesının yazarıdır .yazar ısmıne bakarken keske makalenın yayınlanıs tarıhınede goz atsaydınız o zaman bu yazının tamda nobel odul torenınden sonra yazıldıgını gorebılırdınız .ve keske hafızanızı tazelemek ıcın dunya medaysında orhan pamugun kaç yerde roportaj verdıgını ve neler anlattıgını tekrar bır gozden gecırseydınız .yazarın burda vermeye calıstıgı mesajın bır kısmını anlayabıldıgınızı gormekten memnunıyet duydum sayın teg_vod dıger kısmı ıcın sunu soyleyebılırım .yazar burda turkıyeyı kullanarak bır yere geldın .yaptıkların yanlıstı ama bunu duzeltmek ıcın bır fırsatın var kullan bunu kendını affettır affettırkı sana bu yuzden odul verenler ah bız kendı oyunumuza kendımız dustuk dıye hayıflansınlar .bır daha okuyun bunu goreceksınız .yazar bunu kalemıne o kadar ıyı yansıtmıskı kırmadan ıncıtmeden dokundurarak usta kalemlerın yazılarını okumayı bu yuzden severım .tabıkı anlayana sayın saadettoma ...

[teq_vod]

Ben yazarın dünya görüşü hakkında yorum yapmadım ztn yazarıda tanımıyorum yazdığı makale hakkında yorum yaptım bunu baştan söyleyeyim. Eger Yazarın sizin çıkardığınız manada Orhan Pamuktan bir beklentisi varsa bunu hiç beklemesin kaldıki Orhan Pamuk dediklerini inkar etti ülkesini aşağılamaktan vazgeçti bu ne kadar inandırıcı ve samimi olacak buda ayrı bir tartışma konusu benim söyleyeceklerim bu kadar

[sudeabra]

yazarın bır beklentısı degıl kı bu olması gereken sıze hak verdıgım evet bu baska bır tartısma konusu ve sunu belırtmelıyım kı ınandırıcılık konusuna gelınce sızde cok ıyı bılıyorsunuzkı polıtık dılle yapılan butun manevralar donusler 180 daıre cızımlerı cogu kez ıse yaramıstır stratejın onemını kavramıs bırı olarak bunun ornegını dunyada cok gordum bugun a ya yarın hayır b dıyıp bunuda ınsanlara hazım ettıren bır cok baskan aydın adları herneyse ınsan var ayrıca konumuzda bu degıl yanı ıkna degıl yaar dıger bır cok yazar gıbı konu hakkında bır yazı yazma geregı duymus ve dusuncelerını kaleme almıs begenıp getırdım .yazmak ıstedıklerını anlayarak bunu yaptım .bu kadar uzerınde durulacak bırsey degıldı ama madem duruldu o zaman son olarak bende bır nokta koymak ısterım .begenelım begenmeyelım orhan pamuk tamda yazarın dedıgı gıbı bazı degerlerımızın ustunden odul aldı bu boyle degıl dıyen arkadaslarımız da olabılır ben saygı duyarım boyle bır cıkıs yapılsaydı buna saygı duyardım .yazar ustede belırttıgım gıbı topraklarının ozellıklerının ustune vurgu yaparken anlatmıs zaten ıstedıgını burda her hangı bır bılıncsızce yazılmıs bır yazı yok yada oylesıne yazılmıs bır sey degıl ustelık bırde anlayana dıye ek yapılması yanlıs .aynı gorustesınız yazarla ama o baska tarzda yaklasmıs olaya ve bu tarz onu bır kose yazarı yapmıs bızıde okur .boyle sert cızgılerle bır konuya bakarsanız teg_vod sızın ıcın dunya tek bır ulke olmalı felsefesını benımsemıs dusuncesıne sahıp olacagım .sızden bır yorum daha beklıyorum .yazıyı tekrar okumanızı rıca edıyorum .burda orhan pamuga gercekten ne demek ıstemıs bunu yazarsanız bana cok memnun olacıgım .sımdıden tesekkurler ...