Cari Açık

[ugurokus]

Hemen özetleyiveriim olayı. Şimdi yurtdışından mal almak için döviz lazım ama biz döviz basmıyoruz. Bu dövizi nereden temin ederiz? İşte turizm gelirleri, dışa mal satma, borç para, yabancı yatırımlar... Ha bi de yurtdışında işçileriniz filan
çalışıyosa ya da oraya kaçırılmış para varsa o para türkiyeye dönerse mesela yine döviz buldunuz demektir. Cari açık dış ticaret açığıyla kan kardeştir bu arada :9) Dışarıdan bolca mal alıyorsun döviz harcayıp (e malum adamlar ne yapsın senin türk liranı) ama aynı oranda dışarıya mal satmıyorsun (yani döviz geçmiyor eline). O zaman cari açık oluşacaktır muhtemelen.
Da aklıma bişiy takılıyor. Döviz kurunun gerçek anlamıyla serbest (dalgalı) olduğu bir ortamda cari açık die bişiy olur mu? Yani bu sanki klasik ulus-devlet çağına (daha da doğrusu sabit kur çağına) ait bi kavrammış gibi geliyor. Madem adam o kadar dışarıdan mal getirmeye meraklı, bir süre sonra içeride döviz kıtlığı yaşandığında bırak döviz fiyatı fırlasın adam bunun bedelini ödesin. Ha ama dışarıdan elektrik alıyo firmalarımız sonra petrole bağımlıyız... Üretim maliyeti fırlamasın diye devlet imdada koşuyor (tabi döviz cinsinden dış borçlar da var). Ya rezervden bozuyor ya da en kötü durumda gidiyor imfye ya da dünya bankasına "bana döviz ver sana şu tarihte ödiim" diyor (bakınız 2001 krizi). Tabi borcu verecek adam çok çok haklı olarak sen o zaman mali yapını düzelt, bi de içeriye döviz girişi sağlayacak önlemler al çünkü ben bu parayı geri alamama riskini almak istemiyorum diyor. Çok ta haklı.
Ha son yıllarda türkiyenin kredi notu arttığı için daha iyi borçlanabiliyor artık. Bu hiç adil gelmezdi bana eskiden kızardım )) Düşünsene şimdi adam almanyaya %2 faizle borç verirken türkiyeye %5 faizle veriyor (salladım, oranların çok daha feci olması muhtemeldir). Kızardım "yahu türkiyenin daha çok ihtiyacı var" derdim )))) Şimdi yanımda olsa o uğur, merhamet ve şefkat duygularıyla severim kafasını Ama suç onun değil bize ekonomi değil milliyetçilik öğretildi.
Aynı olay tahvillerde geçerlidir arkadaşlar. Mesela AAA'nın altında derecelendirilmiş şirket tahvillerinin faizi yüksektir. Çünkü yatırımcı parayı geri alamama (zamanında alamama diyelim) riskine karşı yüksek faiz karşılığı ancak o riski göze alabilir. Kimse girmez ki o şirketin tahvil ihalelerine? Arz-talep meselesi. Katılım az olunca faiz çıkıyor. Ama atıyorum microsoftun tahvillerine herkes güvenle girer. Varsın düşük faiz olsun garanti olsun der adam.
Aynı mantık borsada da geçerlidir. Likit kağıtlar vardır yan kağıtlar vardır neyse konunun özü anlaşıldı.
...
Bana tehdit amerikadan değil türklerden geliyor. Diyeceksiniz neden? Ben 1 birimlik döviz harcaması gerektiren tüketim yapıyorsam öte taraftan adam 100 birimlik döviz harcaması gerektiren tüketim yapıyor (dışarıdan al malı türkiyede sat ohhhh nası olsa kur çıkarsa devlet müdahale edecek). Dövizde azalma mı var? Al corç amcadan borç parayı da 1 birimlik döviz gerektiren tüketim yapanlardan kes... Kim ödüyor o borcu? Devlet! Kimden kesiyor vergiyi? Benden! Doğrudan vergiyi işçiden alıyor. Dolaysız vergilerde de durum neredeyse hiç değişmiyor. Çünkü burjuvalar aldıkları malları şirket malı olarak gösterip vergiden kaçırabiliyorlar. Yani onu da ben ödüyorum : ) Türkler beni kazıklıyor. Milli çıkar die bi kavram yok muydu yaaw Neyse hadi... Gerçi bazılarımız sermayeyi milli/gayri milli diye ayırıyor ))))) Yaaaaauuuwwwww... OYAK bugün millidir yarın büyür gayri milli olur. Yaaauuuuvv : )))) Hadi neyse... Hakkaten komik laflar yaaa.
...
Ben diyorum ki dalgalı kur dalgalı kur gibi uygulansın. Kur 1,700lere giderse merkez müdahale eder psikolojisine sokmasınlar beni. Ha üretim girdileri ne olacak (elektrik, petrol). Onlar için devlet benden vergi kessin sübvanse etsin. Onun için seve seve verelim vergiyi ama ucuz döviz bulup ytlmi iyi fiyata bozdurup amerikan tahvillerine geçiyim diyen göçmen kuşlara heba edilecekse benim cebimdeki para, benim bi "hooop" demem gerekir. Petrolün, elektriğin sübvanse edilmesi serbest ticaret kurallarını deler mi? DTÖ kulağımızı çeker mi? Belki bunları konuşmak gerek. Varsın çekecekse çeksin AB nasıl tarım yüzünden paşa paşa ceza ödüyorsa türkiye de aynısını yapsın yahu...
Tabi bir de akaryakıttan vergiyi kesip bi de sübvanse yapınca bütçenin ennnnn önemli gelir kalemini kırmış oluyorum ben : )
Onu neyle dolduracam? Doğrudan vergiyi sermayeye bindirerek tabi ki. Burada uzlaşma sağlamak önemli. Ucuz enerji ve petrol yine sermayeye kazandıracak neticede. Bu noktada enerji sektöründe yatırım yapanların ve petrolcülerin mızmızlanması normaldir. Ama adam tesisleri söküp çine götürecek değil. Ben nasıl tc vatandaşı olmanın salaksapan yüklerini taşıyor ve istesem de kolay kolay yurt dışına gidemiyorsam o da çeksin bu belayı ehueuhueh...
Neyse siyasetçiler değil de teknisyenler konuşsa keşke biraz. Mesela bu önerimin teknik hesaplamasını yapsalar. İşte bütçeden ne gider DTÖ'ye kaç gider ne kadar artırmam lazım doğrudan vergiyi vs vs... Bunlar teknik hesap... Ama hiç değilse öle muhalafette olmanın güvencesiyle hiç çözüm üretmeden atıp tutmuyorum ben(demokles kılıcı hede hödösü şooolmuş ayy ne kötü bu
gençliğin hali yaw nası konuşuyolar bölee pıkhhhh)! Yiğidi öldürelim ama hakkını verelim türkiyede sadece boş boş konuşmayıp alternatif program gösteren tek siyasal grup kendini "ulusalcı" addeden oluşumdur beğenelim ya da beğenmeyelim. Alternatifi olmayan boş boş konuşmasın çıkıp ta. Lafım her nası oluyosa sosyalist enternasyonelde boy gösteren milliyetçi baykala, derin devlet büokrasisinde yetişmiş mafya köylü mehmete, presentabl lider tipolojisi üzerinden yeni yeni serpilen kentli moderen kesime hitap eden erkana (hakkını verelim baykal kadar fırsat kollayıp ota boka lapin gibi atlayan biri değil tarzını
seviyorum bu adamın), şehitleri bi rant aracı olarak kullanmaya çalışan ve ayrıca ezik, kendini gerçekleştirme yolları tıkalı kıraathane sürülerinin kimlik ihtiyacını sömüren bağnazlara... Valla bi saadet partisine bişi demedim zaten onlar da bu "ulusalcı" bloktalar kimse kusura bakmasın.
Tek yol euroya geçmek galiba ))) Ama onun için de çooook bekleriz. Allah muhafaza şu dow jones 11700den yukarı kopsa gitse, ha bi de nisana doğru iice siyaset kızışsa... Zaten döviz ve faiz yine kopar, borsa 31000lere kadar çekilir. Parasal birliğin kriterlerini avrupalılar tutturamazken biz tutti frutti diye kasılamicak kimse o zaman Ben şimdiden dövize geçtim bile euhueuhe. Ha ama bak bankacılık dışında sektörlere kayabilir o zaman da doğrudan yabancı yatırımlar. Her işte vardır bir hayır yani (ya da her eylem amaçlanmamış sonuçlar doğurur diyebiliriz aynı kapıya çıkar ikisi).
Neyse neticede AKPnin ekonomi politikaları çok başarılı. Fındık meselesinde türkiye batacağına akp batsın dediler helal olsun dedim taktirlerimi topladılar. Gözlerimi yaşartıyor bu adamlar. Döviz ve faiz yeniden çıkınca fırsatçı lapinler zıp zıp zıp zıp zıp olcaklar böle : D Görürsünüz... "Biz hep diyoduk cari açığın finansman kalitesi kötü hede hödö... Baaakkkk" ehueuh yaw valla çok komik adamlar şu siyasetçiler yaaa tam tiyatrocu bi o kadar gereksiz insanlar...
...
Şu cari açığın finansmanı olayına liberter bi perspektif getirmek istiyorum.
MİLLİYETÇİ TEZ: Biz Çin gibi yabancı yatırım almıyoruz. Çinde yatırım yapan adam orada üretip dışarıya satıyor ülkeye döviz getiriyor ve böylelikle oradaki ulus-devlet güçlü oluyor. Bizim devletimiz ise güçlü olmuyor tam tersine bağımlı oluyor (devletin yüceliği konusu ayrı tartışmalara gebe). Biz sıcak para akımlarıyla ve turizmle cari açığı kapamaya çalışıyoruz.
Turizm gibi bir sektöre giderek bağımlı hale gelmek ise çok kötü çünkü en ufak gelişmelerde bu sektör etkilenebiliyor. Dışarı bağımlılık çok fazla.
LİBERTER ANTİ-TEZ: Bir ekonomideki eğilimi veren göstergeler, tek tek bireylerin yaptığı işlemlerin toplamını ifade eder. Sen turizmle geçinme bak sonra batarsın" demek, ekonomide devlet himayesini öngören, bireyin inisiyatif almasını reddeden bir bakış açısının ürünüdür. Bireyin inisiyatifini reddedip merkezden planlayanlamayı tercih etmenin maliyeti tarihsel pratikleriyle ortaya konmuşken, hala bireyi yok sayan, onu ancak bir komünitenin parçası olarak anlamlı gören bakış açılarını sürdürmenin anlamı nedir? Ben bir turizmci olarak sektörümü riskli görüyorsam birikim yaparım. Kenara para atarım. Bu sene bol kazandım diye hepsini yiyiyorsam, sert bi dalgada gemimin batmasına göz yumuyorum demektir. Birikim yaparsam ve her sektör benim durumundaysa ve tasarruf bu toplumda genel bi eğilim haline gelmişse faizler düşer. Düşük faiz ise yatırım ortamı yaratır ekonominin denge mekanizması böyle işler sayın milliyetçi : ) Ha senin ülkende turizm dışında bi yatırım karlı değilse bu böyle devam eder turizmden kazanır hububatını dışarıdan alırsın. Bknz uzmanlaşma ve işbölümü=daha barışçıl bir dünya. Benim iflas özgürlüğüm var yani kabaca sölemek gerekirse. Haaa tabi üretimin toplumsal niteliği gereği, benim
sektörümdeki bi problem çok daha geniş bir alana sirayet edebilir. Bu durum merkezden bir müdahaleyi haklı kılmaz mı? Zaten tam bir kapitalist ekonomiden söz ediyorsak siyaset te bu çerçevede yürür. İktidarı elinde tutan sektör kendisine de sirayet edecek bir krizi önleyecektir. ABD'de reagan döneminde dahi hükümet 86 krizinde piyasalarda nihai alıcı olacağını beyan etmek
zorunda kalmıştı (87 de olabilir hata ettiysem affola). Ya da 98deki Long Term Capital Managament krizi için de tasarruf sandıkları krizi için de aynı şey söylenebilir.
Ha bu arada denge mekanizmasının mükemmel işlediği iddiasında değilim ama alternatifi yok. Denge mekanizması rasyonel birey aksiyomu üzerine kurulu. Tekelleşmeden ziyade sorunu burada aramak lazım. Ben şimdi ameleliğe mahkumsam farz-ı misal, suç kötü bölüşüm değil ailenindir. Aile denen gericilik ayrıca ele alınması gereken bir konu olduğundan burada açmam. Neyse fazla
konuşmuşum bakalım milliyetçi tez neler söylüyor?
MİLLİYETÇİ TEZ: Haklısın abi
ehueuhueuh tamam. Ama kurmaca değil gerçek antitezleri işitmek istiyorum. Bir de onların meseleye bakışını alalım. Şimdilik benden bu kadar efendim, esen kalın.